Wyjście Armii Krajowej z konspiracji

Wyjście Armii Krajowej z konspiracji
Loading the player ...
Tytuł pełny: Wyjście Armii Krajowej z konspiracji. Uroczystości w Woli Rafałowskiej
Data wydania: 1945-10-11
Czas trwania: 03:28
Kategorie tematyczne: historia
opis filmu
O filmie

Deklaracja o wyjściu AK z konspiracji, podpisana przez płka Jana Mazurkiewicza "Radosława" 25 września, lasy pod Wolą Rafałowską, msza św. odprawiana przez kapelana AK Kazimierza Fertaka. Msza z udziałem m.in. słynnego prześladowcy żołnierzy AK Józefa Czaplickiego, zwanego w bezpiece "Akowerem". Pułkownik "Radosław" przemawia do żołnierzy. Ostatni meldunek złożony płk. "Radosławowi" przez kapitana "Bicza". Komisja likwidacyjna przyjmuje broń i rejestruje ujawnionych AK-owców. Emblemat - orzeł w koronie, pod spodem napis: BÓG HONOR I OJCZYZNA. Przemarsz żołnierzy ulicami miasta.

Numer tematu: 1
Osoba: Tadeusz "Bicz" Kalinowski (kapitan, dowódca obwodu "Kamień"), Edward "Wichura" Wasilewski (porucznik, komendant leśnych oddziałów dywersyjnych), Józef Czaplicki (funkcjonariusz urzędu bezpieczeństwa publicznego), Wiesława "Pola" Trojanowska (komendantka drużyny sanitarnej), Jan "Radosław" Mazurkiewicz (pułkownik centralnego obwodu Armii Krajowej), Kazimierz Fertak (kapelan leśnych oddziałów)
Zdarzenie: wyjście Armii Krajowej z konspiracji
Czas akcji: 1945-10
Miejsce akcji: Wola Rafałowska
Prawa: WFDIF
Format dźwięku: mono
Format klatki: 4:3
Opis sekwencji
00:00:02:18Czołówka: "POLSKA KRONIKA FILMOWA 29/45".
00:00:10:06"Deklaracja Delegata Sił Zbrojnych Obszaru Centralnego A.K. o wyjściu z konspiracji".
00:00:48:19W lesie zgromadzone formacje Armii Krajowej.
00:00:55:06Msza święta polowa odprawiana przez księdza Kazimierza Fertaka.
00:00:58:18Żołnierze prezentują broń.
00:01:12:12Przedstawiciele władz, Urzędu Bezpieczeństwa. Przedstawiciele Armii Krajowej.
00:01:20:13Siedzący księża wraz z byłymi żołnierzami.
00:01:23:21Kazanie wygłasza ksiądz Czarny, kapelan obwodu "Kamień".
00:01:34:03Powiewająca polska flaga na tle drzew.
00:01:40:18Przemawia pułkownik "Radosław".
00:02:00:14Słuchający przemówienia.
00:02:16:08Kapitan "Bicz", dowódca obwodu, składa meldunek o wypełnieniu rozkazu. Uściski, serdeczności z pułkownikiem "Radosławem".
00:02:25:02Pomieszczenie komisji likwidacyjnej.
00:02:33:04Żołnierze Armii Krajowej składają broń i się rejestrują.
00:02:40:08Zaświadczenia rejestracyjne.
00:02:54:21Komendantka drużyny sanitarnej Trojanowska Wiesława - "Pola".
00:03:13:12Wychodzący z budynku porucznik "Wichura", podchodzi do kolegów.
00:03:27:01Orzeł w koronie, pod nim napis: "BÓG HONOR I OJCZYZNA".
zwiń zakładkę
tekst lektorski

Delegat Obszaru Centralnego Armii Krajowej pułkownik "Radosław" ogłosił deklarację stwierdzającą, że fakt istnienia oddziałów leśnych ułatwia tworzenie się faszystowskich band rabunkowych, które podszywają się pod dobre imię AK i plamią dorobek organizacji w jej walce z hitlerowskim okupantem. W porozumieniu z ministerstwem bezpieczeństwa pułkownik "Radosław" wezwał wszystkich oficerów i żołnierzy podległych mu oddziałów do przejścia od konspiracji do pożytecznej i twórczej pracy dla dobra odrodzonego państwa. Za pracę konspiracyjną nikt z ujawniających się nie będzie pociągany do odpowiedzialności. Akcja legalizacyjna byłej Armii Krajowej objęła tysiące uczestników ruchu niepodległościowego na terenie całego kraju. We wsi Wola Rafałowska powiatu mińsko-mazowieckiego odbyła się uroczystość wyjścia z konspiracji Obwodu Armii Krajowej "Kamień" liczącego ponad tysiąc osób. Przed ołtarzem polowym zasiedli: przedstawiciel ministerstwa bezpieczeństwa publicznego major Czaplicki, delegat Obszaru Centralnego AK pułkownik "Radosław", komendant Obwodu "Kamień" kapitan "Bicz", przedstawiciele władz państwowych i organizacji społecznych. Kazanie wygłosił ksiądz "Czarny", kapelan obwodu "Kamień". Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli. W miłości i zjednoczeniu idźmy razem w życie. Mówi pułkownik "Radosław": "Rząd Jedności jest jedynym i faktycznym organem wykonawczym narodu polskiego. Rząd ten wezwał do zjednoczenia wszystkich organizacji wojskowych. Wierzę głęboko, że odczuwacie potrzebę wspólnego wysiłku dla dobra ojczyzny. Polak zawsze nosił w duszy najszczytniejsze ideały wolności. Dziękuję żołnierzom za trud poniesiony w walkach z hitlerowskimi okupantami. Nabyty w nich hart ducha będzie nam przewodnikiem w wysiłku wykuwania i utrwalania suwerennej, niepodległej, demokratycznej Rzeczypospolitej". Dowódca obwodu kapitan "Bicz" melduje pułkownikowi o wypełnieniu rozkazu ujawnienia się. Po mszy rozpoczęła pracę komisja likwidacyjna. Członkowie oddziałów leśnych składają broń i otrzymują zaświadczenia o dopełnieniu obowiązku rejestracji. Komendantka drużyny sanitarnej "Pola". Porucznik Wichura, komendant leśnych oddziałów dywersyjnych, opuszcza siedzibę komisji likwidacyjnej po dokonanej rejestracji. Podczas gdy oficerowie i żołnierze Armii Krajowej przechodzą do jawnej i twórczej pracy dla odrodzonego państwa, NSZ-owskie bandy morderców uprawiają zbrodniczą i rabunkową działalność, podszywając się pod nazwę Armii Krajowej.

zwiń zakładkę
komentarz

Wyjściem z ukrycia zainteresowani byli wszyscy: władza – bo łatwiej mogła kontrolować sytuację, żołnierze – bo mogli wrócić do domów. Wraz z Wyzwoleniem działalność konspiracyjna przybierać zaczęła zresztą formę patologii: w wielu miejscach kraju pozbawieni dotychczasowego wroga partyzanci posuwali się do gwałtów i rabunków. Rozwiązana w styczniu 1945 roku Armia Krajowa wychodziła z podziemia jednak powoli: nie wszyscy dali się złapać na lep komunistów. Pokazany na ekranie „pułkownik Radosław” (Jan Mazurkiewicz) został wcześniej aresztowany przez UB. Angażując się w likwidację AK-owskiego podziemia nie uniknął więzienia. W 1949 roku został ponownie aresztowany i torturowany, podobnie jak tysiące innych, którzy uwierzyli obietnicom. Nowa władza nie miała uczciwych zamiarów: przez długi czas żołnierz AK pozostanie dla komunistów „zaplutym karłem reakcji”. (MKC)

zwiń zakładkę
zwiń zakładkę